موتورهای الکتریکی در قلب بسیاری از ماشین آلات صنعتی و خانگی قرار دارند. همان طور که پزشک برای عمل جراحی ابتدا اعضای بدن را میشناسد، مهندس یا خریدار موتور نیز باید قطعات و اجزا الکتروموتور را بشناسد تا الکتروموتور مناسب خود انتخاب و به درستی نگهداری کند. استاتور، روتور، شفت و بلبرینگ از مهمترین اجزای داخلی الکتروموتور است. عدم توجه به هر یک از این قطعات میتواند عملکرد موتور را مختل کند. بر همین اساس، انتخاب برند و مدل مناسب نیز مهم است.
در این مقاله به تشریح کامل اجزای موتورهای الکتریکی میپردازیم. از جزء ثابت تا جزء دوار، تفاوت قطعات در موتورهای AC و DC، قطعات جانبی و نحوه خنک کاری، و نکات کلیدی نگهداری و انتخاب موتور را بررسی میکنیم. هر بخش را با جزئیات فنی و مثالهای ملموس توضیح میدهیم تا پس از مطالعه، کاربردها و نگهداری موتور روشن شود.
شما میتوانید برای دریافت مشاوره رایگان برای خرید الکتروموتور با شماره 02133940176 تماس بگیرید.
اهمیت شناخت اجزای الکتروموتور
هر الکتروموتور را میتوان مانند یک موجود زنده مهندسی شده در نظر گرفت. برای مثال، استاتور بخش ثابت موتور و روتور بخش متحرک که شفت را میچرخاند. بلبرینگها وظیفه دارند با کاهش اصطکاک را در محل خود نگه داشته و حرکت روان را تضمین کنند. اگر یکی از این قطعات دچار مشکل شود، به مرور کارایی کل دستگاه افت میکند. به همین دلیل، شناخت دقیق هر جز، چه در انتخاب موتور مناسب و چه در نگهداری آن، ضروری است.
اجزای اصلی الکتروموتور
در یک الکتروموتور (چه AC و چه DC)، بخشهای اصلی عبارتاند از:
- استاتور
- روتور (قسمت متحرک)
- شفت (محور انتقال نیرو)
- بلبرینگها
هر یک از این اجزاء نقش حیاتی در تولید و انتقال انرژی دارند. در ادامه به هر کدام میپردازیم:
1. استاتور چیست؟
بخش ثابت الکتروموتور است که معمولاً از سیم پیچهای مسی یا آهنرباهای دائمی تشکیل شده و میدان مغناطیسی مورد نیاز را ایجاد میکند. درون استاتور، لایههای نازک آهنی قرار دارند تا «شار مغناطیسی» را هدایت کنند و تلفات القایی کاهش یابد. به عبارت سادهتر، استاتور اسکلت محکم موتور است که مغناطیس را نگه میدارد و مانند ردیف لولههای ورقی است که جریان را از طریق خود به چرخش درمیآورد. هر چه سیم پیچی استاتور ضخیمتر و کیفیت آن بالاتر باشد، میدان مغناطیسی قویتر و راندمان موتور بالاتر خواهد بود.
2. روتور چیست؟
روتور، بخش گردان موتور است که در داخل استاتور میچرخد و نیروی مکانیکی تولید میکند. به طور کلی روتور شامل چند میله هدایت کننده جریان یا آهنربای دائمی است که در میدان استاتور قرار میگیرند. زمانی که جریان الکتریکی به استاتور وارد میشود، میدان مغناطیسی چرخانی ایجاد میکند که روتور را وادار به چرخش میکند. میتوان روتور را مثل قلب متحرک الکتروموتور دانست که نیروی چرخشی لازم را به شفت منتقل میکند. در انتهای روتور معمولاً یک فن (پروانه) نصب میشود تا با چرخش روتور جریان هوا تولید کرده و موتور خنک شود. بدین ترتیب با حفظ دمای مناسب، الکتروموتور عمر بیشتری دارد.
3. شفت (محور انتقال نیرو)
یک میله فلزی است که روتور به آن متصل است و نیروی مکانیکی را به خارج انتقال میدهد. شفت مانند ستون فقرات موتور، انرژی مکانیکی تولیدی را از داخل موتور به اجزاء بیرونی منتقل میکند. سطح شفت با دقت بسیار بالا ماشین کاری میشود تا صافی و قطر آن مطابق استانداردهای DIN باشد. یک سر شفت به خروجی نصب شده و محفظه بلبرینگها از سمت دیگر آن میگذرد. وجود شکستگی (خار) و شیارهای استاندارد روی شفت باعث میشود اجزای متصل (مثل فولی یا کوپلینگ) به درستی سر جای خود قرار گیرند. اگر شفت تاب بردارد یا فرسوده شود، حرکت خروجی ناپایدار شده و لرزش و نویز ایجاد میشود.
4. بلبرینگها
قطعات غلتکی یا توپکی هستند که روتور (شفت) را درون پوسته نگه میدارند و اصطکاک چرخشی را به حداقل میرسانند. بلبرینگها به عنوان تکیهگاههای روتور عمل میکنند؛ به این معنی که شفت موتور از داخل بلبرینگها عبور میکند و روتور حول آن میچرخد. این بلبرینگها از جنس فولاد و گاهی ترکیبات کروم یا سرامیک هستند تا نسبت به نیروهای دورانی بسیار مستحکم باشند. به همین دلیل، بلبرینگها یکی از مهمترین عواملی هستند که عمر و کارایی موتور را تعیین میکنند. سایش یا خرابی بلبرینگ، باعث افزایش صدا، گرم شدن بیش از حد و نهایتاً توقف موتور میشود. میتوان بلبرینگ را چون زره فلزی دانست که شفت را با کمترین اصطکاک ممکن نگه میدارد و همانند دو اسب خندان که بار موتور را بدون تلنبار کردن انرژی پوشش میدهند، حرکت روان را تضمین میکند.
5. سیم پیچی
سیم پیچها در هر دو استاتور و روتور وجود دارند و جریان الکتریکی از آنها عبور میکند. این سیمهای مسی دور هسته لمینیت در استاتور بسته میشوند تا در هنگام عبور جریان، قطبهای مغناطیسی ایجاد کنند. هر کلاف سیم با هستهای که درون آن قرار میگیرد یک میدان مغناطیسی تولید میکند. در موتورهای قطب برجسته و غیر برجسته، شکل سیم پیچی متفاوت است اما نقش همه آنها ایجاد شار مغناطیسی قوی است.
در مجموع، سیم پیچیها شاهرگهای موتور هستند که انرژی الکتریکی را به میدان مغناطیسی تبدیل میکنند. این اجزا مانند اعضای یک سیستم فنی، دست در دست هم کار میکنند. به عنوان مثال، استاتور و روتور را میتوان دو آهنربای قدرتمند متصل به هم دانست که با عبور جریان الکتریکی، نیروی محرکه تولید میکنند؛ شکاف اندکی هم بین آنها وجود دارد. در مجموع، هر جزء از الکتروموتور نقش ویژهای دارد و عملکرد ضعیف یکی از آنها به سقوط راندمان و حتی خرابی موتور منجر میشود/
تفاوت اجزای موتورهای AC و DC
الکتروموتورها از نظر نوع جریان ورودی و طراحی داخلی به دو دسته اصلی AC (جریان متناوب) و DC (جریان مستقیم) تقسیم میشوند. هرکدام از این موتورها اجزای متفاوتی دارند:
1. موتور DC:
در این موتورها برق مستقیم به ورودی موتور میرسد. اجزای موتور DC معمولاً شامل آرمیچر، سیم پیچ میدان، کموتاتور و براشها است. کموتاتور در موتور DC نقش کلید چرخان را دارد. با چرخش روتور، جهت جریان در سیم پیچهای آرمیچر را تغییر میدهد تا گشتاور موتور همیشه در یک جهت بماند.
براشهای گرافیتی یا کربنی به شفت فشار آورده و جریان را از ورودی DC به کموتاتور منتقل میکنند. به بیان دیگر، وجود کموتاتور و برس جزو ویژگیهای بارز موتورهای DC است که بایستی به صورت دورهای سرویس و تعویض شوند. به همین دلیل موتورهای DC نسبت به AC نیاز به نگهداری بیشتری دارند.
موتور AC
این موتورها با جریان متناوب کار میکنند و میتوانند الکتروموتور سه فاز یا تک فاز باشند. استاتور موتور AC دارای سیم پیچهای چند فاز است و روتور معمولاً شامل قفس سنجابی میشود. موتورهای AC سنتی نیاز به کموتاتور و برس ندارند؛ به همین دلیل نیاز به تعمیر و نگهداری آنها کمتر است. اساس کار موتور AC بر مبنای القای مغناطیسی است. جریان سه فاز در استاتور، میدان مغناطیسی دوار پدید میآورد که نیروی محرکه را به روتور منتقل میکند.
به طور خلاصه، فرق قطعات AC و DC در وجود یا فقدان اجزایی مانند کموتاتور و برس است. موتورهای DC همیشه دارای کموتاتور و برس هستند، درحالیکه موتورهای AC معمولاً فقط استاتور و روتور دارند و از سادگی ساختاری بیشتری برخوردارند. بنابراین موتورهای AC به دلیل عدم وجود برس، همیشه بی سروصداتر و طول عمر بیشتری دارند. در ادامه به صورت خیلی مختصر، به کارایی اجزا اشاره میکنیم
- آرمیچر: در موتور DC همان روتور است که سیمپیچهای جریان DC را دارد و با میدان سیمپیچ میدان موتور تعامل میکند.
- کموتاتور و برس: مختص موتورهای DC است و جهت جریان را در آرمیچر تغییر میدهد. در موتورهای AC خبری از این اجزا نیست.
- استاتور و روتور: در هر دو نوع موتورها موجود است؛ با این تفاوت که در موتور AC معمولا روتور قفس سنجابی دارد و در موتور DC روتور آرمیچری است.
به عنوان مثال، دو الکتروموتور تک فاز و سه فاز AC یکسان از نظر اجزای اصلی تفاوتی ندارند، فقط تعداد سیم پیچها و روش راه اندازی آنها فرق دارد. تفاوت اصلی موتورهای AC و DC به نوع جریان و اجزای تغییر جهت دهنده برمیگردد، نه به تمام قطعات دیگری که در همه موتورهای الکتریکی مشترک است.
اجزای محیطی الکتروموتور (پوسته، خنک کننده، جعبه ترمینال و…)
علاوه بر قطعات داخلی، اجزای خارجی الکتروموتور نیز در عملکرد و ایمنی آن بسیار مهماند:
1. پوسته و فریم موتور
بدنه خارجی موتور معمولا از جنس چدن یا آلومینیوم ساخته میشود و اجزای داخلی را در برابر ضربه و گرد و غبار محافظت میکند. در موتورهای با فریم آلومینیومی معمولاً دو نقطه اتصال زمین تعبیه شده است. تا اطمینان حاصل شود که بدنه فلزی همواره زمین است. اما در موتورهای بدنه چدنی تنها یک نقطه اتصال زمین وجود دارد. (معمولاً روی پایه موتور)
توجه به جنس و کیفیت پوسته مهم است، زیرا در محیطهای نمناک یا آلوده استفاده از بدنه استاندارد (IP مناسب) و اتصال زمین صحیح ایمنی موتور را تضمین میکند.
2. سیستم خنک کننده
الکتروموتور در حین کار حرارت تولید میکند، بنابراین باید سیستم خنک کنندهای مناسب داشته باشد. اغلب موتورها در دو انتهای روتورشان یک پروانه پلاستیکی یا فلزی دارند که با چرخش روتور، جریان هوا ایجاد میکند. این پروانهها معمولاً از جنس پلیآمید مقاوم ساخته و روی شفت نصب میشوند. با دمیدن هوا از عقب موتور به جلو، گرما را از روی بدنه از بین میبرند. در موتورهای بزرگ صنعتی، ممکن است رادیاتور خارجی یا خنک کننده روغنی نیز تعبیه شود. رعایت عملکرد مناسب خنک کننده موجب خنک ماندن عایق سیم پیچها و بلبرینگها و افزایش عمر موتور میشود.
3. جعبه ترمینال
بر روی بدنه موتور یک جعبه ترمینال قرار دارد که محل اتصال سیمهای ورودی برق است. در موتورهای با بدنه آلومینیومی، این جعبه معمولاً به صورت یکپارچه با فریم ریختهگری شده و کابلها میتوانند از جهات چپ یا راست وارد آن شوند. اما در موتورهای با بدنه چدن، جعبه ترمینال به صورت جداگانه نصب میشود و معمولا کابلها از سمت بالا وارد جعبه میشوند. در هر صورت، سیمهای ورودی باید به درستی به ترمینالها بسته شده و از مهار مناسب استفاده شود تا از نفوذ گرد و غبار و ورود حشرات به داخل موتور جلوگیری شود. اتصالات شل و عایق کاری نامناسب میتواند باعث جرقهزنی، افزایش دما و سوختن عایق سیمپیچی شود.
سایر قطعات جانبی
برخی الکتروموتورها قطعات دیگری نیز دارند؛ برای مثال پرّهها یا فین روی پوسته در برخی مدلها برای افزایش سطح انتقال حرارت تعبیه میشوند. همچنین، پوسته خارجی گاهی دو نوار محافظتی (فن شیلد) در جلو و عقب روتور دارد. هر جزء اضافی بسته به طراحی خاص موتور ممکن است متفاوت باشد، اما موارد فوق مهمترین مواردی هستند که در بدنه موتور میبینیم.
اجزای کاربردی مانند شکاف هوا و هسته آهنی
علاوه بر اجزای اشاره شده، دو قطعه غیر فیزیکی اما کاربردی در عملکرد موتور بسیار تعیین کنندهاند:
1. شکاف هوا
فاصلهای است بسیار کم بین روتور و استاتور، که باید اندازه دقیق و ثابتی داشته باشد. این شکاف فضایی فیزیکی نیست بلکه فاصله مغناطیسی بین دو میدان استاتور و روتور را ایجاد میکند. وجود شکاف هوا باعث میشود که قسمتی از شار مغناطیسی در هوا منتقل شود و بدین ترتیب اتصال مغناطیسی بین استاتور و روتور شکل میگیرد. هرچه این فاصله کوچکتر باشد، نیروی مغناطیسی بیشتری منتقل میشود و موتور با بهرهوری بالاتری کار میکند. اما اگر شکاف بیش از حد کم شود، روتور ممکن است با استاتور برخورد کند و نویز و خرابی ایجاد شود.
2. هسته مغناطیسی
استاتور و روتور از چند لایه ورق آهنی نازک (ورقهای سیلیکونی) ساخته شدهاند؛ به این مجموعه ورقهای فلزی هسته مغناطیسی یا هسته آهنی میگویند. هسته مغناطیسی از موادی با تراوایی زیاد تشکیل میشود تا شار مغناطیسی را هدایت کند. هسته مغناطیسی برای هدایت میدان مغناطیسی در وسایل الکتریکی مانند موتور الکتریکی استفاده میشود. ورقهای هسته با روکش عایق نازک انباشته شدهاند تا جریانهای گردابی ایجاد نکنند.
هسته آهنی مانند ستون فقرات مغناطیسی موتور عمل میکند؛ شار تولیدشده توسط سیم پیچهای استاتور و روتور در این ورقها متمرکز میشود و چرخش هماهنگ بین آنها را ممکن میسازد. اگر هسته ضعیف یا با تلفات بالا باشد، بازده موتور کاهش یافته و گرمای بیشتری تولید میشود. پس هسته آهنی یکی از کلیدیترین قطعات غیرفیزیکی موتور است که نقش مغز یا قلب مغناطیسی را ایفا میکند.
نکات مهم در نگهداری و انتخاب موتور الکتریکی
انتخاب و نگهداری صحیح یک الکتروموتور، تاثیر مستقیمی بر ایمنی، بازده و طول عمر آن دارد. با توجه به اجزای معرفیشده، به چند نکته کلیدی توجه کنید:
1. انتخاب موتور مناسب
ابتدا توان (کیلووات یا اسب بخار) و سرعت مورد نیاز را براساس کاربرد مشخص کنید. برای صنایع پرمصرف معمولاً الکتروموتور سه فاز ترجیح داده میشود، در حالی که برای کارهای کوچک یا خانگی موتور الکتروموتور تک فاز کفایت میکند. باید شرایط محیطی (مانند دمای کاری، رطوبت، آلودگی هوا) را بررسی کنید. موتورهایی با کلاس حفاظت بالا برای محیطهای مرطوب یا گرد و خاکی مناسباند. در انتخاب برند هم دقت کنید؛ بهتر است از موتورهای با کیفیت و شناخته شده استفاده کنید تا قطعات داخلی مانند سیم پیچ و بلبرینگ از جنس مرغوب باشند. برای مثال، الکتروموتور ارسم گوانگلو از برندهای فعال در بازار ایران که طبق برخی منابع دارای کیفیت بالاتری در ساخت سیم پیچ و بلبرینگ است. الکتروموتور چینی امروزه به دلایل شرایط اقتصادی و مواردی مانند تحریم، بسیار در بازار ایران پر رونق و مورد استقبال صنعتگران قرار گرفته است. همچنین الکتروموتورهای چینی در سالهای استانداردهای بسیار نزدیکی به الکتروموتورهای اروپایی دست پیدا کردهاند.
2. روغن کاری و تعویض بلبرینگ
بلبرینگها معمولا یاتاقانهای بسته با گریس داخلی دارند، اما با این حال پس از مدتی گریس کارایی خود را از دست میدهد. بسیاری از بلبرینگها، بسته به شرایط محیط تا ۱۶,۰۰۰ تا ۴۰,۰۰۰ ساعت نیاز به روغنکاری مجدد دارند.
در محیطهای بسیار گرد و غبار، دورههای روغن کاری باید کوتاهتر شود. حتما از گریس یا روغن مناسب صنعتی استفاده کنید. از آنجایی که خرابی بلبرینگها یکی از رایجترین علتهای خرابی موتور است، تعویض به موقع آنها فاکتوری اساسی در نگهداری محسوب میشود. برای تمیز کردن بلبرینگها و جعبه ترمینال از پارچه نخی یا برس نرم استفاده کنید، تا آسیبی به سطوح وارد نشود.
3. برسها و کموتاتور (برای موتور DC)
اگر از موتور DC استفاده میکنید، همیشه به سلامت برسها و سطح کموتاتور توجه داشته باشید. این قطعات به مرور فرسوده میشوند و بایستی تعویض یا تراش داده شوند. گرد و غبار کربنی را با هوا یا برس نرم از روی کموتاتور پاک کنید تا از قوس زدن و جرقهزنی جلوگیری شود.
4. حفظ تهویه مناسب
موتور باید در محیطی با تهویه مناسب نصب شود. هرگز کانالهای عبور هوا را نپوشانید. محیط بسیار گرم یا مرطوب به موتور فشار میآورد؛ در مکانهای گرمخانه از تهویه اضافی یا فن اکسترنال استفاده کنید تا جریان هوا درون موتور تقویت شود. مراقب باشید تا دریچههای خنک کننده مسدود نشوند.
5. کنترل برق ورودی
ولتاژ و جریان ورودی را همواره متعادل نگه دارید. نبود تعادل فاز در موتور سه فاز میتواند باعث لرزش، داغ شدن یک سیم پیچ، افزایش صدای موتور و کاهش گشتاور شود. این وضعیت را به صورت دورهای با ولتمتر یا آنالایزر چک کنید تا اختلاف فازها بیش از حد نشود. همچنین نوسان شدید ولتاژ (بالا یا پایین رفتن بیش از حد) میتواند عایق سیم پیچ و دیگر قطعات را آسیب بزند. با رعایت این نکات، میتوان از موتور محافظت کرده، خرابیهای ناگهانی را به تعویق انداخت و عمر مفید موتور را افزایش داد.
جمع بندی
هر موتور الکتریکی از اجزای متنوع و دقیقی تشکیل شده که اگر با دقت انتخاب، نصب و سرویس شوند، نتیجه بهینهای در کارکرد کل سیستم دارد. در این مقاله توضیح داده شد که استاتور وظیفه تولید میدان مغناطیسی، روتور تولید گشتاور چرخشی، شفت انتقال نیرو و بلبرینگها نگهداری روتور را برعهده دارند. تفاوت بین موتورهای AC و DC نیز عمدتاً در این بود که موتورهای DC حتماً دارای کموتاتور و برس هستند، در حالی که موتورهای AC معمولاً بدون این اجزا کار میکنند. همچنین بخشهای خارجی مانند پوسته و جعبه ترمینال بدنه را محافظت میکنند، و سیستم خنک کننده با پروانههای روی روتور، هوا را به گردش درآورده و گرما را میگیرد. اجزای غیرمادی مانند شکاف هوا و هسته آهنی نیز مسیر عبور شار مغناطیسی را شکل داده و موتور را کارآمد میکنند.
فروش انواع الکتروموتور در فروشگاه همگام صنعت سعدی
فروشگاه همگام صنعت سعدی یکی از مراکز معتبر و با سابقه در زمینه فروش و تأمین تجهیزات صنعتی در ایران است. این فروشگاه از سال ۱۳۸۰ فعالیت خود را آغاز کرده و با بیش از دو دهه تجربه، به یکی از بزرگترین عرضه کنندگان انواع الکتروموتور تک فاز و سه فاز تبدیل شده است. محصولات ارائه شده شامل برندهای معتبر داخلی مانند الکتروموتور موتوژن و الکتروموتور الکتروژن و همچنین الکتروموتور چینی از جمله الکتروموتور ارسم گوانگلو، الکتروموتور ایدهآل (IDEAL) و الکتروموتور بارلی میباشد.
علاوه بر الکتروموتورها، همگام صنعت سعدی در زمینه فروش انواع گیربکسهای صنعتی، پمپهای آب، کارواشهای صنعتی و تجهیزات کشاورزی نیز فعالیت دارد. این فروشگاه با ارائه مشاوره تخصصی، پشتیبانی حرفهای، خدمات پس از فروش و ارسال به سراسر کشور، تلاش میکند تا نیازهای صنعتی مشتریان را به بهترین نحو برآورده سازد.
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. اجزای اصلی الکتروموتور چه هستند؟
اجزای اصلی یک الکتروموتور عبارتاند از استاتور، روتور، شفت و بلبرینگها. استاتور معمولاً از سیمپیچهای مسی ساخته شده و میدان مغناطیسی تولید میکند، روتور درون آن میچرخد و گشتاور میسازد، شفت نیرو را به بار خارجی منتقل میکند و بلبرینگها روتور را نگه داشته و اصطکاک را کاهش میدهند.
۲. تفاوت اجزای موتور AC و DC چیست؟
موتورهای DC همیشه دارای کموتاتور و براش هستند که برای تغییر جهت جریان در آرمیچر به کار میروند. در مقابل، موتورهای AC معمولاً بدون کموتاتور و برس طراحی میشوند. به این ترتیب، اجزاء موتور AC فقط شامل استاتور و روتور و پوسته است، در حالی که موتور DC علاوه بر اینها، شامل آرمیچر، میدان دائمی یا سیم پیچی، و کموتاتور/براش نیز هست.
. ۳. نقش استاتور و روتور در الکتروموتور چیست؟
استاتور در الکتروموتور وظیفه ایجاد میدان مغناطیسی ثابت را دارد؛ این بخش ثابت موتور است که معمولاً از سیمپیچیهای مسی و ورقههای آهنی تشکل یافته است.
روتور بخش متحرک موتور است که در میان استاتور میچرخد و نیروی مکانیکی تولید میکند؛ روتور با قرار گرفتن در میدان مغناطیسی استاتور، تلاش میکند خود را با آن هماهنگ کرده و شفت موتور را بچرخاند
۴. شکاف هوا در الکتروموتور چیست و چه اهمیتی دارد؟
شکاف هوا فاصله کوچک و دقیقی است که بین استاتور و روتور موتور وجود دارد. اگرچه خودِ شکاف جسمی نیست، ولی بخش مهمی از مسیر مغناطیسی موتور را تشکیل میدهد. شار مغناطیسی تولید شده در استاتور از طریق این شکاف به روتور منتقل میشود. هرچه این فاصله کوچکتر باشد، کارایی انتقال نیرو بیشتر و راندمان موتور بالاتر است.
۵. بلبرینگ الکتروموتور چه وظیفهای دارد؟
بلبرینگها، یاتاقانهایی هستند که روتور (یا شفت) موتور را نگه میدارند و به آن اجازه میدهند آزادانه بچرخد. نقش اصلی بلبرینگ کاهش اصطکاک در اثر چرخش روتور است؛ بدون بلبرینگ، چرخش شفت مستقیماً به پوسته فلزی اصابت کرده و موتور عملاً قفل میشد. با توجه به همین اهمیت، خرابی یا نارسایی بلبرینگ یکی از شایعترین دلایل کارکرد نامناسب موتور است؛ بدینخاطر است که در نگهداری موتور، تعویض یا روغنکاری بلبرینگ از نکات کلیدی محسوب میشود.
۶. تفاوت الکتروموتور تک فاز و سه فاز چیست؟
تفاوت الکتروموتور تک فاز و سه فاز در منبع تغذیه و سیمپیچی آنهاست. یک موتور تکفاز با برق شهری معمولی (۲۲۰ ولت تکفاز) کار میکند و معمولاً به یک خازن راهانداز نیاز دارد تا جریان را فاز به فاز ایجاد کند. این موتورها برای مصارف خانگی و بارهای سبک مناسبند. در عوض، موتور سه فاز با برق سهفاز صنعتی (۳۸۰-۴۰۰ ولت) کار میکند و سیمپیچیهای سهفاز دارد که میدان مغناطیسی دوار قویتری تولید میکنند. موتور سهفاز از نظر ساختار داخلی هم پیچیدهتر است و معمولاً توان و گشتاور بالاتری ارائه میدهد. به طور خلاصه، الکتروموتور سهفاز برای کارهای سنگینتر و صنعتی (مانند پمپها، کمپرسورها و ماشینآلات بزرگ) و الکتروموتور تکفاز برای مصارف کوچکتر و قابل حمل استفاده میشود.
۷. چه نکاتی در انتخاب و نگهداری الکتروموتور مهم است؟
اولین نکته در انتخاب موتور، تناسب توان و سرعت با نیاز ماشین است. سپس جنس بدنه (آلومینیوم یا چدن) را با توجه به محیط کاری انتخاب کنید. برندهای معتبر مانند ارسم گوانگلو اغلب قطعات داخلی بهتر (مانند سیمپیچ مسی و بلبرینگ SKF) دارند. در نگهداری، یک برنامه زمانبندیشده برای بازرسی ماهانه داشته باشید؛ موتور را از گردوغبار پاک کنید، اتصالات برق را سفت کنید و در صورت وجود برس و کموتاتور، آنها را بررسی کنید. تعویض بهموقع بلبرینگها و استفاده از روغنکاری مناسب عمر موتور را افزایش میدهد
